Vì sao nhiều công trình dùng ván ghép tràm thất bại sau 1 năm?

Vì sao nhiều công trình dùng ván ghép tràm thất bại sau 1 năm?

Không ít chủ nhà và xưởng mộc từng rơi vào cùng một tình huống:
nội thất bằng ván ghép tràm khi mới hoàn thiện thì đẹp, phẳng, màu gỗ ổn định. Nhưng chỉ sau khoảng 8–12 tháng sử dụng, bắt đầu xuất hiện những vấn đề không mong muốn như cong nhẹ, hở mạch ghép, cánh tủ khó đóng khít hoặc bề mặt không còn “ăn” như ban đầu.

Điều đáng nói là phần lớn các công trình này không hỏng ngay, mà xuống cấp từ từ, đủ lâu để người dùng bắt đầu đặt câu hỏi:
“Có phải ván ghép tràm không bền?”

Thực tế, rất nhiều công trình thất bại không phải vì gỗ tràm kém, mà vì một chuỗi quyết định sai ngay từ đầu.

Ván ghép tràm không hỏng ngay – vì sao lỗi chỉ xuất hiện sau 1 năm?

Nếu ván ghép tràm thực sự “tệ”, công trình đã hỏng ngay trong vài tuần đầu. Nhưng thực tế lại khác.

Gỗ là vật liệu sống. Sau khi đưa vào sử dụng, nó tiếp tục thích nghi với môi trường xung quanh: độ ẩm, nhiệt độ, tần suất sử dụng. Khoảng thời gian 6–12 tháng chính là lúc những sai sót trong chọn vật liệu, xử lý phôi và thi công bắt đầu lộ rõ.

Nói cách khác, 1 năm đầu là giai đoạn “kiểm tra chất lượng thực sự” của ván ghép tràm.

Sai lầm đầu tiên: Kỳ vọng ván ghép tràm giống gỗ nguyên khối

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến công trình thất bại là đặt kỳ vọng sai.

Ván ghép tràm là vật liệu được tạo thành từ nhiều thanh gỗ nhỏ ghép lại. Mục tiêu của nó là:

• Tối ưu chi phí

• Tận dụng phôi gỗ xẻ sấy

• Ổn định hơn gỗ tự nhiên chưa xử lý

Nhưng nó không phải gỗ nguyên khối cao cấp, cũng không được sinh ra để chịu mọi điều kiện khắc nghiệt. Khi người dùng yêu cầu ván ghép tràm phải:

• Chịu ẩm cao liên tục

• Không co giãn trong mọi thời tiết

• Giữ độ phẳng tuyệt đối ở mọi vị trí

→ Thất bại chỉ là vấn đề thời gian.

Phôi gỗ xẻ sấy không đạt chuẩn là “quả bom hẹn giờ”

Rất nhiều công trình dùng ván ghép tràm thất bại sau 1 năm vì phôi gỗ đầu vào chưa đạt chuẩn, nhưng lỗi này gần như không thể nhận ra ngay lúc lắp đặt.

Một số vấn đề thường gặp:

• Phôi chưa đạt độ ẩm cân bằng với môi trường sử dụng

• Trộn lẫn phôi có độ ẩm khác nhau khi ghép

• Gỗ chưa được “nghỉ” đủ sau xẻ sấy

Trong ngắn hạn, ván vẫn phẳng. Nhưng khi môi trường thay đổi theo mùa, các thanh gỗ bắt đầu co giãn không đồng đều, dẫn đến cong vênh hoặc hở mạch ghép.

Keo ghép và kỹ thuật ép – yếu tố thường bị xem nhẹ

Nhiều người cho rằng chỉ cần gỗ tốt là đủ. Thực tế, keo ghép và lực ép đóng vai trò sống còn với tuổi thọ ván ghép tràm.

Những lỗi phổ biến gồm:

• Dùng keo không phù hợp với điều kiện ẩm

• Lượng keo không đều giữa các mạch ghép

• Ép không đủ lực hoặc thời gian ép không đạt

Ban đầu, mạch ghép vẫn chắc. Nhưng sau một thời gian chịu tải và biến đổi môi trường, mối ghép yếu sẽ bắt đầu “nhả”, gây ra các lỗi rất khó khắc phục về sau.

Môi trường sử dụng không phù hợp với ván ghép tràm

Một nguyên nhân âm thầm khác khiến nhiều công trình thất bại là đặt ván ghép tràm sai chỗ.

Các vị trí rủi ro cao gồm:

• Khu vực bếp thường xuyên tiếp xúc hơi nước

• Gần nguồn nhiệt hoặc ánh nắng trực tiếp

• Không gian kín, độ ẩm thay đổi thất thường

Ván ghép tràm phù hợp nhất với môi trường khô ráo, ổn định. Khi bị đặt vào không gian vượt quá giới hạn này, gỗ sẽ phản ứng – dù ban đầu không thấy ngay.

Gia công quá nhanh, bỏ qua giai đoạn “ổn định gỗ”

Vì áp lực tiến độ, nhiều xưởng:

• Gia công ngay sau khi nhập ván

• Không để ván thích nghi với môi trường xưởng

• Hoàn thiện và lắp đặt trong thời gian ngắn

Điều này khiến gỗ chưa kịp ổn định nội lực. Sau khi đưa vào sử dụng thực tế, sự chênh lệch môi trường sẽ khiến ván biến dạng dần theo thời gian.

Đây là lỗi rất thường gặp ở các công trình thất bại sau khoảng 1 năm.

Vì sao có công trình dùng ván ghép tràm vẫn bền nhiều năm?

Điểm khác biệt không nằm ở tên gọi “ván ghép tràm”, mà nằm ở cách làm.

Những công trình bền thường có chung đặc điểm:

• Phôi xẻ sấy được kiểm soát độ ẩm chặt chẽ

• Ghép đúng kỹ thuật, đúng loại keo

• Có thời gian ổn định gỗ trước khi thi công

• Dùng ván ghép tràm đúng vị trí, đúng mục đích

Nói cách khác, ván ghép tràm không quyết định kết quả – con người và quy trình mới quyết định.

Có nên tiếp tục dùng ván ghép tràm cho công trình nội thất?

Câu trả lời không phải là “nên” hay “không nên”, mà là:

• Nên dùng khi bạn hiểu rõ giới hạn vật liệu và kiểm soát tốt quy trình

• Không nên dùng khi kỳ vọng sai hoặc dùng trong môi trường không phù hợp

Nếu được chọn đúng, ván ghép tràm vẫn là giải pháp kinh tế, bền và thẩm mỹ cho nhiều hạng mục nội thất hiện đại.

Thất bại sau 1 năm không phải do gỗ tràm

Phần lớn công trình dùng ván ghép tràm thất bại sau 1 năm không phải vì gỗ tràm kém chất lượng, mà vì:

• Chọn sai từ đầu

• Bỏ qua những chi tiết “không nhìn thấy”

• Đánh đổi chất lượng lấy tốc độ và giá rẻ

Hiểu đúng vật liệu ngay từ đầu chính là cách tốt nhất để tránh những cái giá phải trả về sau.